ژان والژان

 از انكار تا اغراق

 روزنامه شرق.29/8/1390

 1- ستايش، اثري كه دو ماه پيش خجالت مي‌كشيدند نام فيلمنامه‌نويس آن را بر تيتراژ اين سريال بنويسند و نويسنده آن، گروه نويسندگان بود، به يك‌باره بعد از تشويق توسط يكي از مراجع ديني و در پي آن تمجيد پراغراق رييس تلويزيون از آن، از اثري معمولي تبديل به اثري جاويد شد. بدون آنكه دليل انكار ابتدايي و تشويق ناگهاني بيان شود و نمود عيني داشته باشد؛ انكاري كه بي‌دليل بود و تشويقي كه كاملا اغراق‌شده.

 2- شايد نام سعيد مطلبي و عقبه‌اش در فيلمفارسي‌هاي قبل از انقلاب دليل انكار ابتدايي بود و كم‌توجهي به اين سريال. اما پخش هفتگي اين سريال از آنجا كه يكسري از شاخص‌هاي نگارش در آن رعايت شده بود، به مرور مخاطب تلويزيون را جذب خود كرد؛ شاخص‌هايي كه البته در پس آن نقاط ضعف هم نهفته است. به نيكي واقفيم كه بزرگ‌ترين نقطه مثبت «ستايش» شخصيت‌پردازي اين سريال است كه هر كس در آن قانون، ادبيات و اخلاق خود را دارد و تضاد اين اشخاص در زندگي موجب شكل‌گرفتن قصه شده است. اما مشكلات فيلمنامه اين سريال از اينجا آغاز مي‌شود كه گره‌افكني‌هايش بيش از حد به عنصر اتفاق وابسته است و بر اين مبنا در هر قسمت سعي دارد مخاطب خود را به نوعي غافلگير كند تا او نتواند ادامه سريال را براساس كدهايي كه خود در اختيار او گذاشته است، پيش‌بيني كند.

 اتفاق‌هايي كه ناهمگون مي‌نمايد در بسياري از اوقات شمايل جمع ‌كردن قصه را در ذهن مخاطب ترسيم مي‌كند و در بسياري از اوقات فراتر از باورپذيري مخاطب مي‌رود و هضم اين قصه را نزد مخاطب دچار مشكل مي‌كند. اما از آنجا كه اين فيلمنامه‌نويس پرتجربه درآوردن شخصيت را به خوبي بلد است جبران اين نقيصه در قصه را فراهم مي‌کند (به‌خصوص براي مخاطب عام و او مي‌تواند از كنار اين سهل‌انگاري عبور كند).

بررسی اوضاع سینمای کودک

نویسنده کتاب «آسیب شناسی سینمای کودک»، با اشاره به این که قضاوت درباره جشنواره امسال کودک هنوز زود است، گفت: برگزاری جشنواره کودک صرفاً ارائه بیلان کاری از منظر دولتی نباید باشد و برای آن که بتوان در سینمای کودک جریان‌ساز شد، حوصله فراوان در نظارت و تولید را می‌طلبد. «امیر فرض‌الهی» عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران در گفت‌وگو با خبرنگار سینمایی در مورد تاثیر سینمای کودک بر بدنه سینمای ایران، بیان داشت: جشنواره فیلم‌های کودک و نوجوان زمانی می‌تواند معنی واقعی خود را داشته باشد که فیلم‌های تولیدی در طول سال برای مخاطبان کودک و نوجوان آنچنان از کم و کیف کافی برخوردار باشند که برگزاری جشنواره کودک و نوجوانان بتواند به این روند معنی ببخشد.

وی در ادامه تاکید کرد: البته قضاوت نهایی در مورد جشنواره امسال کودک هنوز زود است اما به نظر می‌رسد که بنیاد سینمایی فارابی فعالیت‌هایی را در زمینه سینمای کودک و نوجوان داشته است که حاصل این تلاش را باید در جشنواره - زمانی که آثار کودک توسط مخاطب عام و خاص دیده شوند- به قضاوت بنشینیم.

فرض‌اللهي: سينماي كودك نيازمند دلسوزي مديران و تلاش فيلمسازان است

نويسنده كتاب آسيب‌شناسي سينماي كودك و نوجوان گفت: مديران سينما اگر مي‌خواهند از خود اثر ماندگاري به جاي بگذارند، چاره‌اي جز اين ندارند كه جهت‌گيري تصميم‌هايشان تاريخ مصرف‌دار نباشد. ضمن آن كه نويسندگان و سينماگران ما نيز بايد تلاش كنند و اسير كم‌حوصلگي و تنبلي محض نشوند

«امير فرض اللهي» عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينماي ايران در گفت‌وگو با خبرنگار سينمايي  در مورد اين كه در شروع تابستان، سينماها بدون سينماي كودك مانده است، اظهار داشت: از آنجايي كه تصميم‌گيري‌هاي ما در عرصه مديريت فرهنگ و هنر، تماماً شتابزده است و چند ماه مانده به جشنواره‌اي يادمان مي‌افتد كه براي آن جشنواره فيلم توليد نكرده‌ايم.

نويسنده كتاب آسيب‌شناسي سينماي كودك و نوجوان در ادامه خاطرنشان كرد: ‌شتابزده فيلمسازان را فرا مي‌خوانيم و آن‌ها را به توليد در اين حوزه مشغول مي‌كنيم، آن فيلمسازان هر چقدر هم هنرمند باشند، اثري سفارشي را در نهايت جمع خواهند كرد. سپس يادمان مي‌آيد براي فصل‌هاي مهم سال (تابستان) فيلمي براي اكران در حوزه كودك و نوجوان نداريم.

سایت خبری سیمافیلم/امیر فرض اللهی:فیلم های تحسین شده اصغر فرهادی را می توان از زوایای مختلف نگریست و به آن پرداخت.

فیلم هایی که سرشار از زندگی است و به واسطه نگاه بی تکلف اصغر فرهادی به اجتماع و حضور او در میان طبقات اجتماعی باعث شده که سرآمد سینمای اجتماعی ایران باشد و طرفداران میلیونی در میان مخاطبان عام و خاص سینمای ایران بیابد و تمام هنر فرهادی در باز بودن وقدرت گیرنده های صوتی و تصویری اوست.

گیرنده هایی که به واسطه آن اجتماع را همان طور که هست می بیند و با تکنیک وشناختی که دارد،فیلم را به مخاطب عرضه می کند و به واسطه این تمرکز و هنری که درکارش به خرج می دهد،توانسته است که مخاطب جهانی بسیاری بیابد .به همین جهت شرکت های پخش کننده فیلم در سراسر دنیا برای پخش و اکران آثارش در دنیا با هم رقابت نزدیکی دارند و این همه توجه تنها به واسطه ایده مند بودن این هنرمند انجام می شود.

1- صد البته اين ادامه جشنواره مستند كيش است اما تغيير ماهيت پيدا كرده و قرار است به بزرگ‌ترين محمل هنري سينمايي منطقه خليج فارس بدل شود. از همين رو، جشنواره كيش حضور 900 هنرمند و روزنامه‌نگار از سراسر كشور را در پي داشت و اگر بر مسيري هموار [اين خانه] بنا شود مطمئنا اين نيت به اجرا در مي‌آيد. مسيري كه توليد نيز در پي داشته باشد و هويت خاصي يابد. هويتي كه اگر براي اين جشنواره حاصل شود، بوميت مليت و مذهب ايران را نيز در پي‌دارد.

سايت خبري سيمافيلم/امير فرض اللهي:به دهه 90 رسیدیم،اما تلویزیون در دهه 90 همچون دهه 80 رغبت فراوانی برای مخاطبان میلیونی این رسانه در کشور ایجاد نمی کند.

 رغبتی که با کمی توجه بیشتر نسبت به مسائل و نظریات کارشناسی می توانست به اشتیاق تبدیل شود.اما نداشتن تامل کافی در برخی شبکه ها در ساخت فیلم ها و سریال ها،ناخودآگاه توجه بسیاری را به تعدادي از شبکه ها که مدیریت و کارگردانی آن موفق تر بود،جلب شد.
شبکه دو با پخش مجموعه "کلاه قرمزي90" يکي از آن ها بود.گروه ایرج طهماسب و حمید جبلی از آنجا که کار خود را مي دانند و شرایط ارتباط مطلوب با مخاطب را به خوبي درک مي کنند،رخ می نمایند.اثرشان هم در باور مخاطب (خانواده ها،نوجوانان و بزرگسالان) نشسته و پتانسیل عظیمی در جامعه ایجاد کرده است.اين برنامه ضمن اینکه به نوجوانان امروزی نشاط مي بخشد و به روش غیرمستقیم و با روشي مطبوع نکات اخلاقی را به شیریني به آن ها می آموزد.نکاتی که بقيه برنامه های شبکه دو نیز سعی در آموزش و انتقال آن ها به مخاطب کودک و نوجوان و حتي خانواده های آن ها داشته و دارند،اما از آنجا که به میزان کافی و وافی بر کارشان مسلط نیستند،مخاطب برنامه خود را به درستی نمی شناسد،اقتضائات سنی آن ها را در نظر نمی گیرند و راه هاي ارتباط با آن ها را نمی دانند،برنامه هایشان اثری بر مخاطب که نمی گذارد که هیچ،نتیجه معکوس هم به بار مي آورد و به انگيزه اجراي برنامه هاي جذاب،بدآموزی های متعددي را هم به آن ها انتقال می دهند.
در واقع،گروه ایرج طهماسب و حمید جبلی،پس از آزمون و خطاهای بسیار به این میزان از تجربه و تسلط رسیده اند که ورود و خروج شخصیت ها به برنامه شان به گونه ای انجام شود که مورد اقبال مخاطب باشد و مورد قبول واقع شود، با آن ها همذات پنداری کند و با آن ها متالم و یا شاد شود.به همين دليل است که فامیل دور و ببعی در "کلاه قرمزی 90"مورد پذیرش مخاطبان فراگیر تلویزیون قرار می گیرد.زيرا حمید جبلی و ایرج طهماسب با توجه به پتانسیل های موجود در اذهان مخاطبان و شکل و شمایل ساختار برنامه شان تصمیم به حضور این دو شخصیت در برنامه گرفته اند و به قدري ملموس و باور پذیر به آن ها پرداخته اند که به راحتی مورد پذیرش مخاطبان در عیدنوروز قرار گرفتند.در واقع،شناخت کافی از حال و هوای ذهنی روحی مخاطب است که باعث مي شودکار این دو ،مورد توجه قرار گيرد و حتی مخاطب بزرگسال برای دیدن"کلاه قرمزی 90"شوق بیشتری برای تماشای این مجموعه داشته باشد و جلوتر از کودک و نوجوان خود آماده دیدن و لذت بردن از این برنامه شود.

حاشیه نگاری روز سوم جشنواره                                                                                             

1_جنجالی ترین فیلم جشنواره تاکنون ،بدون شک  "فرزند صبح"بهروز افخمی ست.کارگردانی که ید طولایی در رها کردن پروژه های سینمایی دارد و پس از 8سال اثری را به تولید رسانیده است که بدون در نظر گرفتن حوصله مخاطب خاص و عام،با ریتمی تماما" کند و بدون جاذبه های لازمه،هر انسانی  را درباره میزان دانش وتجربه کارگردانی او،به شک می اندازد که ایا واقعا او کارگردانی بلد است؟؟!

وی پس از نمایش پر انتقاد فیلمش در سینمای رسانه ها می گوید که مسئول نگارش این فیلم بوده و مشکلات صدا و تصویر به گردن تهیه کننده است.افخمی شاید متوجه نیست که اعتراض و انتقاد اهالی رسانه ها به کیفیت  پایین صدا و تصویر این فیلم نبوده است بلکه ایراد اصلی به جنس و رویکرد روایت وی در این فیلم است و اینکه بدون در نظر گرفت اصول درام و قواعد فیلمنامه نویسی  اثری ساخته :فاقد انسجام ،جذابیت و بسیار شخصی.

افخمی برای متفاوت بودن همیشه حاضر بوده است ، هزینه های فراوانی از بیت المال خرج کند   ....چه ان زمانی که مدیر فیلم وسریال تلویزیون بود خودش را جایگزین ناصر تقوایی کرد{در حین ساخت"کوچک جنگلی"} چه ان زمان که نماینده مجلس بود...چه اکنون که بعد از 8سال، هزار بار قهرو اشتی با تهیه کننده این فیلم و صرف میلیارد ها تومان بودجه،فیلمی ساخته که حتی در رعایت ابتدایی ترین شیوه های فیلمسازی ،در  مانده است.

"فرزند صبح"فیلمی در سبک وسیاق گاو خونی پیرامون خردسالی امام{ره}به شیوه ای که مخاطب تماما گیج شود واقعا که هنر می خواهد.

2_"مرهم"ی از سر "نیاز"  بنا به ضرورت دوری از گیشه

...و بازگشت علیرضا داوود نژاد به سینمای اصیل خودش:درحالیکه دو دهه در سینمای بدنه به سر می برد و از اصل خود دور افتاده بود،باشکوه است:شکوهی که هنرمند برجسته معاصر {بهرام بیضایی} امروز در رثای ان سخن رانده این بار داوود نژاد بسیار باشکوه توانسته ،موضوع به بن بست رسیدن دختران فراری و اعتیاد در جوانان را به واسطه نگارش درامی جذاب و تاثیر گذار کارگردانی کند اثری که مطمئنا دیده شدنش تاثیرات فراگیر مطلوبی در رفع این معضل اجتماعی خواهد داشت

ا

تله تئاترهایی به نام فیلم 

1_ نمیِ دانم چه اصراری است برای برخی از فیلمنامه نویسان سینمای ایران که کارگردان شوند. محمدهادی کریمی در سینما به عنوان  فیلمنامه نویس شناخته می شود فیلمساز شده اما کارگردان خوبی نیست به نسبت فیلمنامه نویس بودن     

او گفته از کیفیفیت بد پخش فیلمش در سینمای رسانه ها ناراضی است اما یادش رفته اگر فیلمش به اندازه کافی فیلم باشد مخاطب را وادار به تماشا می کند و مهم نیست کیفیت  تصویر چه باشد. مهم این است که مخاطب به اسم فیلم ،تله تئاتر یا نمایش رادیویی درباره یک شاعر بزرگ معتاد نبیند البته شعور هادی کریمی فراتر از این حرف ها است که این موضوعات را نفهمد.

       خوب ،بد ،زشت

1-در این که جشنواره امسال رونق بیشتری به نسبت پارسال دارد شکی نیست.این هم به اقتضای روزگار بر میگردد ،هم به سیاست  های سینمایی .  از این که  بگذریم کاش ان چند فیلمی هم که به جشنواره راه نیافت با افقی وسیعتر به ان نگاه می شد و اگر مشکل اش برطرف شدنی بود با رفع  مشکل و تنگ نظری ،در معرض دید  قرار می گرفت تا تنور جشنواره داغ تر شود و مخاطبان سینما از حضور اثار سینماگران شاخصی چون کیانوش عیاری و...محروم نشوند اینها افسوس هایی است که در تمام ادوار جشنواره همراه مخاطبان سینمای ایران بوده است.

2_حضور چشمگیر اهلی رسانه  در روز اول،گواهی بر رونق جشنواره امسال است.البته میبایست تامل بیشتری برای صدور کارت برای سیاهی لشکر های رسانه ای و شبه هنرمندان در این سالن نمود که مانع عظیمی بر سر راه انجام کار مفید اهالی رسانه ها چای میز اینترنت ،تلفن وسایر امور نشود

3_ویژه برنامه هفت با عرض ارادت مجدد مجری اش به سینمای بدنه در شنبه شب همراه بود و بیش از پیش به این نکته صحه گذاشت که ارادت  وی به این نوع سینما ،غریزی ست چرا که در روز اول با انکه فیلمهای تامل برانگیزی چون ایینه های روبرو و خانه امن است نمایش داده شد ،چه لزومی دارد محوریت برنامه هفت روی فیلمی مانور دهد که برای گیشه ساخته شده است.اینجاست که باید گفت این برنامه با حب و بغض  به تولید رسیده و به روی انتن تلویزیون  می رود.